•Vì tình trạng kinh tế suy thoái, tiểu bang California không thu được lợi tức cho ngân sách. Hậu quả là mức khiếm hụt ngân sách lên đến gần 42 tỉ đô la. Hồi tháng Hai năm nay, Thống Đốc Arnold Schwarzenegger đạt được ngân sách sau khi hưá sẽ phải tăng thuế tạm, và du di một số ngân sách của Quĩ Đặc Biệt. Ông đề nghị cử tri chấp thuận cho sáu Dự Luật 1A,1B,1C,1D,1E và 1F trong cuộc bầu cử đặc biệt vào ngày thứ Ba 19 tháng 5 vừa qua để ông có thể cứu vãn tình trạng khiếm hụt ngân scáh của tiểu bang.

•Kết quả cuộc bầu cử đặc biệt cho thấy  cử tri chán ngán tình hình ngân sách, chính trị ở  California,nên  chỉ có 23% cử tri đi bầu. Họ nổi giận bác bỏ tất cả 5 Dự Luật từ A đến D, chỉ chấp thuận dự luật 1F cấm tăng lương cho Thống Đốc và Dân Biểu, Nghị Sĩ, và các công chức cao cấp của tiểu bang  làm việc ở Sacramento.

•Kết qủa bầu cử trên đưa đến hậu qủa là  kể từ tháng 12 năm 2010, các Dân biểu, Nghị Sĩ, và công chức cao cấp  sẽ bị cắt giảm 18% lương. Thống Đốc Arnold Schwarzenegger nói: “Cử tri đã gởi đi một thông điệp rõ ràng là cứ để chúng tôi cắt giảm ngân sách cung cấp dịch vụ xã hội, giaó dục đi. Chúng tôi sẽ cắt thẳng tay cho mà xem.Hãy tìm cách xoay sở trong phạm vi mình có.”.

Cử tri California đã thẳng thừng bác bỏ trọn gói năm dự luật do Thống Đốc Arnold Schwarzenegger đề nghị vào hôm thứ Ba 19 tháng Năm trong cuộc bầu cử đặc biệt. Cử tri tỏ ra hững hờ, không hăng hái đi bỏ phiếu, chỉ có 23% cử tri đi đến phòng phiếu bầy tỏ sự chọn lựa của mình

Tất cả năm dự luật từ 1A đến 1E đều bị cử tri bác bỏ. Họ chỉ chấp thuận dự luật 1F cấm tăng lương cho các công chức cao cấp, và các Dân Biểu, hay Nghị Sĩ khi ngân sách tiểu bang bị khiếm hụt.

Nhận định về phản ứng của cử tri qua kết quả bầu cử, Thống Đốc Schwarzenegger nói rằng dân chúng California quá chán ngán với guồng máy lãnh đạo chính trị  của tiểu bang liên quan đến vấn đề ngân sách. Ông nói tiếp: “Tình hình đã như thế rồi. Bây giờ chúng ta bắt buộc phải bắt tay vào việc, khởi sự ngay từ số không để kịp có dự thảo ngân sách vào ngày 30 tháng Sáu.”.

Thượng Nghị Sĩ  Chủ Tịch Thượng Viện, ông Tem Darrell thì nói rằng cử tri bác bỏ tất cả các dự luật phản ảnh hoàn cảnh khó khăn về kinh tế của dân chúng, và ông nói ông sẵn sàng làm việc ngay về việc soạn thảo ngân sách năm tới.

Cử tri bác bỏ các Dự Luật 1A đến 1E vì họ cho rằng  đây là một mớ  “Đề Án Luật đầy rẫy những sai lầm, thiếu xót.”. Theo tổ chức thăm dò dư luận Field Poll thì cử tri California cho rằng “Đây là vấn đề của các chính trị gia ở Sacramento phải lo, chúng tôi không cần biết tới.”.

Dưới đây là kết qủa chính thức của cuộc bầu cử đặc biệt ngày 19 tháng 5 vừa qua như sau:

•Dự Luật 1A: Tăng Thuế để tăng qũi dự phòng khi gặp hoàn cảnh khó khăn:
Yes: 36%No:64%
•Dự Luật 1B: Xin hoàn tiền trợ giúp cho ngành giáo dục theo luậ 98:
Yes: 39.8%No:60.2%
•Dự Luật 1C:  Dùng tiền lời bán vé số cho ngân sách tổng quát:
Yes:37.5%No:62.5%
•Dự Luật 1D:Du di tiền phát triển trẻ em từ 1 đến 5 tuổi bỏ vào ngân sách chung của tiểu bang.
Yes:36.7%No:63.3%
•Dự Luật 1E:Du di tiền giúp người bị bệnh tâm thần chữa trị, bỏ sang ngân sách chung của tiểu bang.
Yes:35.1%No:63.9%
•Dự Luật 1F:Cấm tăng lương cho các chính khách của tiểu bang khi ngân sách bị khiếm hụt.
Yes:75.5%No:24.2%.

Hậu qủa của việc bác bỏ những dự án luật trên  gồm những việc sau:

•Từ tháng 12 năm 2010, các vị Dân Biểu, Nghị Sĩ tiểu bang sẽ bị giảm lương 18%

•Ông Thống Đốc không ủng hộ bất cứ việc tăng thuế nào, vì thế Quốc Hội với đa số thuộc đảng Dân Chủ sẽ phải đồng ý cắt giảm rất nhiều chương trình xã hội, y tế và giáo dục.

•Ông John Chiang, Kiểm soát viên tài chánh, và ông Bill Locker, Bộ Trưởng Ngân Khố của tiểu bang sẽ phải ra điều trình trước quốc hội tiểu bang để báo cáo về tình hình thiếu tiền mặt của chính phủ tiểu bang.

•Hàng chục ngàn giáo chức sẽ bị nghỉ việc. Số ngày đi học của học sinh sẽ bị cắt giảm từ 7 ngày đến hai tuần lễ, để bớt trả lương cho giáo chức

•Rất nhiều lính cứu hoả sẽ bị nghỉ việc, và một số tù nhân tội nhẹ sẽ được phóng thích sớm để bớt tốn kém.

•Một số sân vận động, điạ điểm sinh hoạt của công chúng như hội trường Cow Palace ở Daly City, hay sân Candlestick Park ở San Francisco có thể được đem ra bán cho tư nhân để có tiền cho ngân sách tiểu bang. Nguyễn Minh Tâm  tóm lược theo các báo SF.Chronicle và Examiner ngày 20 &21 tháng 5, 2009