(VNC) Dưới tựa đề Bình Nhưỡng muốn phát huy kỹ thuật mới, báo le Monde ghi nhận những thay đổi tại một đất nước mà thông tin thường xuyên bị kiểm soát và kiểm duyệt. Xu hướng mới này thể hiện qua những dấu hiệu cụ thể trong sinh hoạt như: điện thoại di động được sử dụng nhiều hơn với các loại đời mới, mạng lưới điện thoại di động thế hệ 3 được nới rộng ra 8 thành phố ở các tỉnh từ đây đến cuối năm.
Một hệ thống cáp quang nối liền Bình Nhưỡng với các thành phố lớn trong nước.
Theo Le Monde, đây là dấu hiệu cụ thể rõ nhất cho thấy một sự thay đổi về mặt chính sách viễn thông. Tờ báo cũng lưu ý đến việc tại Bình Nhưỡng, có 204 cửa hàng bán điện thoại di động ngoại quốc, nhưng mà giá thuê bao cũng như giá điện thoại không rẻ chút nào so với túi tiền người dân: 50 euros cho thuê bao, còn điện thoại thì lên đến 100 euros. Với giá này thì chỉ có một số ít người với tới.
Hiện nay, theo le Monde, tập đoàn Ai Cập Orascom đã giành được hầu như độc quyền trong lãnh vực điện thoại di động. Năm 2008, tập đoàn này đã đầu tư 200 triệu Mỹ kim vào một đề án truyền thông mà tổng cộng chi phí lên đến 400 triệu Mỹ kim. Orascom đã thành lập một công ty hợp doanh với Bưu điện Bắc Hàn.
(Hình Reuters: Người dân Bắc Hàn dâng hoa trước tượng Kim Nhật Thành ngày 27/7/2009, nhân kỷ niệm ngày hưu chiến cách đây 56 năm.)
Trích dẫn nhận định của đại diện Orascom, Le Monde cho là nhu cầu khá quan trọng. Hệ thống điện thoại Bắc Hàn cũ kỹ trong lúc vấn đề thông tin liên lạc rất cần thiết để thúc đẩy nền kinh tế của quốc gia khép kín này. Cho đến giờ, số lượng điện thoại di động bán ra mỗi tháng là 10.000 chiếc, và tính đến cuối năm nay sẽ có khoảng 120.000 đơn vị được đưa ra thị trường.
Về internet, theo Le Monde, Bắc Hàn có mạng thông tin tin học nội bộ từ năm 2002, nhưng internet thì mới bắt đầu có từ năm nay, và việc truy cập bị hạn chế.
Bài báo trên le Monde nhắc lại là cũng vào năm 2002, một công ty Thái Lan đã đặt mạng lưới điện thoại di động đầu tiên cho Bình Nhưỡng, nhưng sau tai nạn tàu hoả ở Ranchyong, thì Thái Lan không được khai thác nữa, các máy điện thoại di động của họ bị thu hồi, vì bị cho là đã đươc sử dụng để chuyển thông tin cho Trung Quốc. Giới chức Bắc Hàn tỏ vẻ tin tưởng vào đề án của Orascom, cho là nó bảo đảm việc sử dụng đúng đắn phương tiện này.
Tuy nhiên, tác giả bài báo trên le Monde, nhìn thấy là Bình Nhưỡng đang đứng trước môt vấn đề nan giải, tiến thoái lưỡng nan. Việc phát triển công cụ truyền thông để đưa kinh tế ra khỏi vũng lầy hiện nay sẽ ảnh hưởng đến việc kiểm soát xã hội Bắc Hàn, với độc quyền của nhà nước trong lãnh vực thông tin.
Theo nhà phân tích Rian Jensen, Đại học Johns Hopkins, Hoa Kỳ, trong giai đoạn đầu, những kỹ thuật học này có thể củng cố quyền kiểm soát của chính quyền Bình Nhưỡng nhưng về trung hạn, nó có thể mở cánh cửa giao lưu với phần còn lại của thế giới.
Le Monde nhận thấy là chính quyền Bình Nhưỡng có vẻ đã chấp nhận rủi ro này, với các nổ lực nhằm giới hạn hệ quả xã hội và chính trị.
Theo tờ báo, ngân sách dành cho khoa học và kỹ thuật của Bắc Hàn đã tăng 8% năm 2009. Ba lãnh vực đươc ưu đãi là kỹ thuật thông tin, kỹ thuật sinh học, kỹ thuật nano.
Đại học Bách khoa Kim Chaek ở Bình Nhưỡng, mở ra vào năm 1999 hiện có 15.000 sinh viên, nằm trên một khu vực khang trang ở trung tâm Bình Nhưỡng, chiếm một toà nhà tối tân hiện đại, có 15 phòng về máy điện toán, và một thư viện điện tử.
Vào tháng 9 này, Đại học khoa học và kỹ thuật học sẽ đươc khai trương. Đại học này do những người Triêu Tiên từ Trung Quốc và Hoa Kỳ sáng lập và quản lý. Khu Đại học trải rộng trên một khu vực 80.000 hecta ở ngoại ô Bình Nhưỡng, và có thể đón 2000 sinh viên và khoảng 500 nghiên cứu sinh làm luận án tiến sĩ.
Hiện nay theo le Monde, các chuyên gia ngoại quốc ước lượng là công đồng khoa học Bắc Hàn có khoảng 1,9 triệu nhà nghiên cứu trong đó 100.000 chuyên về kỹ thuật thông tin. Một phần làm việc cho quân đội. Theo tình báo Nam Hàn, Bình Nhưỡng có khoảng 100 tin tặc (hackers) chuyên nghiệp, mà trình độ không kém gì người của CIA.
Chủ Trương Bảo Hộ Kinh Tế của Trung Quốc Gây Bất Bình
Le Figaro và báo Les Echos cũng nhìn về Châu Á, nhưng trên bình diện kinh tế, nêu bật lên nỗi bất bình của các công ty ngoại quốc trước chính sách bảo hộ của Trung Quốc. Le Figaro nói đến: “Liên Hiệp Âu Châu lo ngại trước hiện tượng Trung Quốc thu mình lại”.
Từ lúc đầu nổ ra khủng hoảng, Trung Quốc đã gây nhièu khó khăn cho các công ty ngoại quốc. Tờ báo trích dẫn bản báo cáo của Phòng Thương mại Liên Hiệp Âu Châu ở Trung Quốc, công bố hôm qua, theo đó chính sách cải tổ kinh tế và mở cửa của Bắc Kinh chiụ hậu quả khá năng nề của cuộc khủng hoảng. Theo bản báo cáo thì nhiều lãnh vực hoạt động chậm hẳn lại, một phần công cuộc cải tổ có khi bị đảo ngược.
Trong 12 tháng khủng hoảng, tác giả bài báo giải thích là công ty ngoại quốc hoạt động ở Trung Quốc phải đối phó với nhiều khó khăn về mặt quy định pháp lý, thủ tục. Trên mặt thủ tục, một công ty Châu Âu hoạt động nhiều năm tại Trung Quốc đột nhiên phải đình chỉ hoạt động vì không có những giấy chứng nhận mới mà không công ty ngoại quốc nào đươc nhận cả.
Châu Âu cũng than phiền là trong lãnh vực ô tô, nếu các tập đoàn Trung Quốc có thể mua công ty ngoại quốc thì ngược lại công ty ngoại quốc bị buộc phải hợp doanh với một công ty Trung Quốc. Bắc Kinh đã cho thấy chủ trương bảo hộ cả trong kế hoạch kích thích kinh tế.
Les Echos nói rõ hơn. Nếu thoạt đầu các công ty ngoại quốc tỏ vẻ phấn khởi trước kế hoạch 4.000 tỷ yuan, thì họ đã nhanh chóng võ mộng. Tờ báo nêu ví dụ trong lãnh vực năng lượng xanh, năng lượng tái tạo. Về phong điện chẳng hạn, không một công ty ngoại quốc nào giành được hợp đồng trong các đề án mới của chính phủ.
Cho nên cuối cùng thì Châu Âu cảnh cáo là trong lãnh vực thương mại Trung Quốc cần Châu Âu hơn là Châu Âu cần Trung Quốc. Xuất khẩu của Châu Âu sang Trung Quốc chỉ chiếm 0,7% GDP Châu Âu, trong lúc xuất khẩu Trung Quốc sang lục điạ này chiếm 7% GDP Trung Quốc.
Giá Nhà Thuê Tại Pháp Sụt Giảm Lần Đầu Tiên Từ 10 Năm Nay
Về nước Pháp, sự kiện thu hút chú ý các báo, là giá thuê nhà tụt giảm, một hiện tượng chưa từng thấy từ 10 năm qua. Đây là hàng tựa nổi bật trên các báo les Echos và Le Figaro.
Ngay trang nhất, Les Echos thông báo giá thuê nhà bình quân đã giảm 0,8% tính đến cuối tháng 8. Điều đáng chú ý nhất theo tờ báo là giá ở Paris cũng giảm, và đà này sẽ còn tiếp tục trong nhũng tháng tới. Hiện tượng trên phản ánh hậu quả của khủng hoảng kinh tế.
Libération chào mừng việc sụt giảm này trên mặt số liệu, nhưng trên thực tế, tờ báo không thấy hệ quả đáng kể đối với người đi thuê. Cảm nghĩ chung là giá vẫn còn quá cao. Một căn nhà gọi là hai phòng ở Paris và ngoại ô giá thuê từ 800 đến 1.000 euros mỗi tháng, còn ở các thành phố như Nice, Marseille hay Lyon thì phải tính từ 500 đến 800 euros. Đối với những thành phố đời sống rẻ hơn như Lille giá thuê cũng khoảng 500, 600 euros. Tính ra giá thuê này tương đương với 50%, có khi 100% mức lương tối thiểu (SMIC) cho nên tin vui giảm 0,8% chưa đươc cảm nhận một cách rõ rệt, nhất là khi giá thuê loại căn hộ nhỏ, studio 1 phòng, thì vẫn tăng.
Giáo Dục Pháp: Tuần Học 4 Ngày Không Được Tán Đồng
Báo giới Pháp tiếp tục chú ý đến ngành giáo dục, nhân ngày khai trường đối học sinh cấp một hôm nay. Le Figaro và les Echos đã chú ý đến vấn đề chương trình và phương pháp. Theo Les Echos, về chương trình học, nếu đa số phụ huynh hoan nghênh việc bỏ các giờ học vào sáng thứ 7, ở bậc tiểu học, thực hiện từ 1 năm nay, thì ngược lại họ không mấy tán đồng tuần lễ học 4 ngày mà đại đa số trường đã thực hiện.
Theo phụ huynh cũng như nhiều giáo viên, khi chỉ học 4 ngày, học sinh phải ngồi lớp 6 tiếng mỗi ngày, nhịp độ quá dồn dập đối với các em, đến cuối ngày mệt nhoài cho nên không tiếp thu tốt. Phương án mà một số trường đưa ra và thực hiện là 4 ngày rưỡi, tức học hai giờ buổi sáng thứ 4, ngày nghĩ thường lệ các học sinh.
Tuy nhiên muốn thực hiện đồng đều phương án này tại những nơi áp dụng tuần lễ học 4 ngày thì phải xem lại vấn đề tổ chức các mặt hành chánh cũng như tài chính. Tranh luận theo tờ báo sẽ còn sôi nổi.
Cải Cách Chính Tả Pháp, Vấn Đề Nan Giải
Le Figaro chú ý đến một cuộc tranh luận khác. Đó là cải tổ chính tả. Nhiều quan điểm tán đồng việc cải tổ, đơn giản hoá chính tả Pháp, vốn phức tạp, và theo thông lệ hơn là theo quy tắc logíc như trên mặt văn phạm tuy cũng rất khó khăn phức tạp. Bằng chứng là những khó khăn của học sinh hiện nay trong việc viết đúng chính tả.
Những người chống đối cho đây là một việc làm không những vô ích mà còn có hại. Ví dụ của nước Đức đã đươc nêu lên. Đức đã phải từ bỏ việc cải tổ chính tả, vì người Đức không còn hiểu được báo chí của họ viết cái gì. Theo các giáo viên nếu học sinh viết đầy lỗi chính tả, đó là vì các chương trình không còn chú trọng đến vấn đề này. Giờ ngữ văn cũng đã giảm. Có cải tổ chính tả cũng không lợi ích gì.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, tờ báo La Croix chú ý đến tinh thần đùm bọc, trợ giúp các gia đình nghèo mà mỗi kỳ nhập học là một mối đau đầu, sách vở, bút viết, mọi thứ ngày càng tốn kém. Theo La Croix, một dây chuyền nhà sách và văn phòng phẩm, Cultura cùng với hội Hồng Thập Tự đã có sáng kiến thành lập “một ngân hàng học cụ” theo kiểu ngân hàng lương thực, kêu gọi lòng hảo tâm của các khách hàng, mua bút viết, giấy, học cụ và tặng lại cho những người thiện nguyện của Hội Hồng Thập Tự.
Sáng kiến này đã thực hiện vào năm ngoái, thu góp đươc 10 tấn học cụ, phân phát cho hơn 4.000 gia đình. Trong năm nay, đến lúc này, ngân hàng học cụ thu nhận được hơn 7 tấn trong vòng 15 ngày.
Mai Vân